Nöbetçi Eczaneler
Malatya’nın Darende ilçesinde geleneksel el sanatları arasında önemli bir yere sahip olan yorgancılık, teknolojik üretim ve değişen tüketim alışkanlıkları nedeniyle unutulmaya yüz tutuyor. İlçede yarım asrı aşkın süredir yorgancılık yapan 70 yaşındaki Hanifi Tutar, mesleğin son temsilcilerinden biri olarak ayakta kalmaya çalışıyor.
12 yaşında Adana’da dayılarının yanında mesleğe başladığını anlatan Hanifi Tutar, 1983 yılında kendi iş yerini açarak yorgancılığı meslek haline getirdiğini söyledi. Geçmiş yıllarda işlerin oldukça yoğun olduğunu ifade eden Tutar, yorgancılığın bir dönem bölgenin önemli geçim kaynaklarından biri olduğunu belirtti.
“Eskiden Günde Dört Yorgan Dikiyorduk”
Mesleğin en parlak dönemlerinde yoğun talep gördüğünü dile getiren Tutar, “Eskiden günde dört yorgan dikiyorduk. İşlerimiz çok iyiydi. Hem kazancı vardı hem de mesleğin itibarı yüksekti” dedi.
Darende ve çevresinde yüzlerce ailenin yorgancılıkla geçimini sağladığını belirten Tutar, özellikle Günpınar, Palanga ve Yavuzlar mahallelerinde çok sayıda yorgancı ustasının bulunduğunu söyledi.
Hazır Ürünler El Emeğinin Önüne Geçti
Sanayi üretimi ve hazır yorganların piyasaya hakim olmasıyla birlikte el emeği ürünlere olan ilginin azaldığını ifade eden Tutar, mesleğin eski günlerini aradığını belirtti.
Günümüzde ancak günde bir yorgan dikebildiğini söyleyen Tutar, “Hazır ürünler çıktıktan sonra işler ciddi şekilde düştü. El emeği ürünlere olan talep her geçen yıl azalıyor” diye konuştu.
“Darende’de Benden Başka Yorgancı Kalmadı”
İlçede aktif olarak yorgancılık yapan başka usta kalmadığını belirten Hanifi Tutar, en büyük sorunun çırak yetişmemesi olduğunu söyledi.
Mesleğin geleceğinden umutlu olmadığını ifade eden Tutar, “Kimse gelip öğrenmek istemiyor. Çırak yetişmiyor. Yaşımız ilerledi. Bir süre daha çalışıp bırakacağız. Bizden sonra bu işi yapacak kimse görünmüyor” dedi.
Geleneksel Üretim Yöntemleri de Kayboluyor
Yeni çarşı çalışmaları kapsamında eski iş yerinin yıkıldığını belirten Tutar, mesleğini bugün Buğday Pazarı’ndaki konteyner iş yerinde sürdürdüğünü söyledi.
Yün yorganların tamamen el emeğiyle hazırlandığını anlatan Tutar, yünün temizlenmesi, didilmesi, yayılması ve elde dikilmesi gibi aşamalardan oluşan geleneksel üretim yöntemlerinin de unutulmaya yüz tuttuğunu kaydetti.
Bir dönem çeyiz kültürünün vazgeçilmez unsurları arasında yer alan el yapımı yorganlar, bugün Darende’de son ustalarının ellerinde yaşam mücadelesi veriyor.