Kamuoyunda uzun süredir merakla beklenen ve “12. Yargı Paketi” olarak bilinen kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Günlük hayattan yargı sisteminin işleyişine kadar çok geniş bir yelpazede köklü değişiklikler getiren bu yeni düzenleme, özellikle son dönemde sıkça gündeme gelen “IBAN kiralama” mağduriyetlerinden kanuni faiz hesaplamalarına kadar birçok kritik konuyu yeniden şekillendiriyor.

İşte hayatımızı doğrudan etkileyecek yeni yasal düzenlemenin öne çıkan tüm detayları:

1. IBAN ve Kredi Kartı Bilgilerini Paylaşanlara “Yarı Oranında” Ceza İndirimi

Son yıllarda haksız kazanç sağlama amacıyla banka hesaplarını, IBAN numaralarını veya kredi kartı bilgilerini başkalarına kullandıranların sayısında ciddi bir artış yaşanıyordu. Kamuoyunda “IBAN mağdurları” olarak anılan bu kişilere yönelik yasal çerçeve netleşti.

Yeni Kural: Dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirak; yalnızca haksız menfaat sağlamak amacıyla banka hesabı, kredi kartı, IBAN, ödeme ya da kripto varlık hesap bilgilerinin başkasına verilmesiyle sınırlı kaldıysa, bu kişilere verilecek ceza yarı oranında indirilecek.
Amaç: Bilinçsizce ya da küçük kazançlar uğruna hesaplarını dolandırıcılara kullandıran kişilerin, organize suç şebekeleriyle aynı kefeye konulmasının önüne geçmek.

Geçmiş Dosyalar ve İnfaz Aşamasındakiler Ne Olacak?

Yasa yürürlüğe girmeden önce bu suçtan yargılanan veya hüküm giyenler için de önemli geçiş hükümleri getirildi:

Kanun Yolu İncelemesinde Olanlar: Dosyası istinaf veya Yargıtay aşamasında olan sanıklar hakkında bozma kararı verilerek dosyaları ilk derece mahkemelerine geri gönderilecek.
İnfaz Aşamasında Olanlar: Haklarında daha önce “etkin pişmanlık” hükümleri uygulanmamış olan hükümlülere, mahkemenin ihtarı üzerine 6 ay içinde mağdurun zararını tamamen karşılama şansı tanınacak. Zararı giderenler, cezada yarı oranına kadar indirim sağlayan etkin pişmanlık hükmünden faydalanabilecek. Ancak zarar tamamen karşılanana kadar infazın ertelenmesi veya durdurulması mümkün olmayacak.

2. Kanuni Faiz Hesaplaması Sil Baştan: Merkez Bankası Detayı

Sözleşmelerde miktarı önceden belirlenmemiş ödemelerde uygulanacak kanuni faiz oranlarının hesaplanma yöntemi tamamen değişti.

Yeni Hesaplama Formülü: Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’na göre faiz ödenmesi gereken ancak oranı sözleşmeyle belirlenmeyen durumlarda; yıllık faiz oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) bir önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80’i üzerinden hesaplanacak.

Eğer yıl ortasında (30 Haziran itibarıyla) belirlenen yeni oran, önceki yılın sonundaki orandan 5 puan veya daha fazla farklılık gösterirse, yılın ikinci yarısı için yeni oranın yüzde 80’i baz alınacak.

3. HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) Şartları ve İstisnaları

Mahkemelerin verdiği 2 yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezalarında uygulanan Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) müessesesinde denetim sıkılaştırılıyor.

Temel Şartlar: Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmaması, mahkemede bir daha suç işlemeyeceğine dair olumlu kanaat oluşturması ve mağdurun/kamunun uğradığı zararı tamamen gidermesi gerekecek.
Süreç: Hakkında HAGB kararı verilen kişi 5 yıl süreyle denetim süresine tabi tutulacak. Bu süre içinde yeni bir kasıtlı suç işlenirse, ikinci kez HAGB kararı verilmesi mümkün olmayacak.
Kapsam Dışı Suçlar: İşkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevi kötüye kullanarak gerçekleştirdiği kötü muamele suçlarında asla HAGB kararı verilemeyecek.

4. Duruşmalar Arasındaki “Uzun Süre” Sınırlandırılıyor

Adalet sistemindeki en büyük şikayetlerden biri olan davaların uzaması sorununa karşı somut bir adım atıldı. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yapılan değişiklikle duruşma takvimlerine sınır getirildi.

Maksimum 3 Ay: Hukuk mahkemelerinde duruşmalar arasındaki süre 3 ayı geçemeyecek.
İstisnalar: Bilirkişi raporunun gecikmesi veya istinabe (başka yer mahkemesinden yardım alma) gibi zorunlu hallerde hakim gerekçesini yazarak bu süreyi uzatabilecek.

5. Öne Çıkan Diğer Önemli Düzenlemeler

Genetik Verilerin Gizliliği: DNA ve genetik inceleme sonuçları, kimlik bilgilerinden arındırılarak özel bir sisteme kaydedilecek. Beraat veya takipsizlik durumunda derhal; diğer durumlarda ise mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 20 yıl sonra savcı huzurunda imha edilecek.
Hakim ve Savcılara Sıkı Eğitim: Yardımcı hakim ve savcılara Anayasa, insan hakları, karar yazımı ve kişisel gelişim gibi konularda yoğunlaştırılmış eğitim ve sınavlar getiriliyor. Ayrıca hukuki bilgiyle çözülmesi mümkün konularda bilirkişiye başvuran hakimlere uyarma cezası verilecek.
Tazminat Faizlerinde Yeni Milat: Maddi kayıplar veya destekten yoksun kalma tazminatlarında; kazancın bilindiği dönem için faiz olay tarihinden, kazancın bilinemediği dönem için ise karar tarihinden itibaren işletilecek.
Danıştay Yapısı: Danıştay’daki daire sayısının 10’a düşürülmesine ilişkin süre, 23 Temmuz 2026’dan itibaren 4 yıl daha uzatılarak iş yükünün dengelenmesi amaçlandı.