Depremde Yapılması Gerekenler Nelerdir? Hayat Kurtaran Deprem Önlemleri Rehberi

Türkiye bir deprem ülkesi gerçeğiyle her an karşı karşıya. Peki, sarsıntı anında ne kadar hazırlıklıyız? Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) verilerine ve uzman görüşlerine dayanarak hazırladığımız bu rehberde; deprem öncesi, deprem anı ve deprem sonrası yapılması gerekenler listesini adım adım bir araya getirdik. İşte hayat kurtaran o altın kurallar…

1. Deprem Öncesi Alınması Gereken Önlemler (Hazırlık Aşaması)

Depreme yakalanmadan önce evinizde ve iş yerinizde yapacağınız küçük değişiklikler, hayati önem taşır.

• Tehlike Avı Yapın (Eşyaları Sabitleyin): Depremdeki yaralanmaların büyük bir kısmı devrilen eşyalardan kaynaklanır. Gardırop, kitaplık ve buzdolabı gibi ağır eşyaları duvara sabitleyin.

• Deprem Çantası Hazırlayın: Deprem sonrası ilk 72 saat hayati önem taşır. Deprem çantanızda; su, yüksek kalorili enerji veren gıdalar, ilk yardım kiti, düdük, el feneri, piller ve önemli evrakların fotokopileri mutlaka bulunmalıdır.

• Zorunlu Deprem Sigortası (DASK): Evinizin güvenliği ve olası maddi zararların karşılanması için DASK sigortanızı her yıl düzenli olarak yenileyin.

• Toplanma Alanınızı Öğrenin: E-devlet üzerinden mahallenizdeki en yakın AFAD acil durum toplanma alanı bilgisini öğrenin ve aile bireyleriyle paylaşın.

2. Deprem Anında Yapılması Gerekenler: Çök – Kapan – Tutun!

Sarsıntı başladığı an panik yapmamak en büyük kuraldır. Bina içindeyken dışarı koşmaya çalışmak yaralanma riskini artırır.

 

Önemli Uyarı: Deprem anında kesinlikle asansörleri kullanmayın, merdivenlere doğru koşmayın ve balkondan aşağı atlamayın.

3. Deprem Sonrasında Ne Yapılmalı?

Sarsıntı durduktan sonra da tehlike tamamen geçmiş sayılmaz. İkincil afetlerin (yangın, patlama) önüne geçmek için sakin ama hızlı hareket edilmelidir.

• Vanaları ve Şalterleri Kapatın: Binayı terk etmeden önce elektrik şalterini, doğalgaz ve su vanalarını mutlaka kapatın. Gaz kaçağı ihtimaline karşı çakmak veya kibrit kesinlikle yakmayın.

• Afet Çantanızı Alıp Tahliye Olun: Önceden hazırladığınız deprem çantasını yanınıza alarak, asansör yerine merdivenleri kullanarak binayı sakin bir şekilde tahliye edin.

• Telefon hatlarını Meşgul Etmeyin: Hatların kilitlenmemesi ve arama kurtarma ekiplerinin iletişimi için telefonları sadece acil durumlar (yangın, göçük, yaralanma) için kullanın. İletişim için internet tabanlı mesajlaşma uygulamalarını veya SMS’i tercih edin.

• Hasarlı Binalara Girmeyin: Ana depremin ardından artçı depremler devam edecektir. Yetkililer “güvenli” demeden hasarlı evlerinize kesinlikle dönmeyin.

Enkaz Altında Kalınması Durumunda Yapılması Gerekenler

Eğer tüm önlemlere rağmen göçük altında kaldıysanız, enerjinizi doğru kullanmak hayatta kalma şansınızı artırır:

1. Panik Yapmayın: Hareket alanınız kısıtlıysa kendinizi zorlayarak enerjinizi tüketmeyin ve toz kaldırmamaya çalışın.

2. Solunum Yollarını Koruyun: Ağzınızı ve burnunuzu bir giysi parçası veya mendille kapatarak toz yutmaktan kaçının.

3. Sesinizi Ekonomik Kullanın: Dışarıdan bir kurtarma ekibinin sesini duymadan sürekli bağırmayın. Bu durum nefesinizi tüketir ve boğazınızı kurutur.

4. Vurarak İşaret Verin: Ekiplerin sesini duyduğunuzda yakınınızdaki tesisat borularına, duvara veya zemine sert bir cisimle vurarak (tık tık sesleri çıkararak) yerinizi belli etmeye çalışın.

   Detaylı deprem çantası malzemeleri listesi, haberin devamına entegre edilerek hem SEO değerini artıracak hem de okuyucu için tam bir başucu rehberi oluşturacak şekilde eklenmiştir:

   4. Eksiksiz Deprem Çantası Malzemeleri Listesi (Afet ve Acil Durum Çantası)

   Deprem sonrası ilk 72 saati sorunsuz atlatabilmek ve temel ihtiyaçları karşılayabilmek için deprem çantanızın güncel ve hazır bulunması kritik bir öneme sahiptir. AFAD standartlarına göre bir afet çantasında yer alması gereken malzemeler şunlardır:

   Gıda ve Su (En Az 3 Günlük)

   • Su: Her bir aile bireyi için günlük en az 1 litre içme suyu.

   • Yüksek Kalorili Gıdalar: Konserve yiyecekler, bisküviler, kuruyemişler, tahin-pekmez gibi bozulmayan ve enerji veren paketli gıdalar (Son kullanma tarihleri altı ayda bir kontrol edilmelidir).

   İlk Yardım ve Sağlık Malzemeleri

   • İlk Yardım Seti: Sargı bezi, steril kompres, yara bandı, tentürdiyot, makas ve sargı lastiği.

   • Düzenli Kullanılan İlaçlar: Kronik hastalıklar için kullanılan ilaçların yedekleri ve reçete fotokopileri.

   • Hijyen Ürünleri: Sabun, ıslak mendil, hijyenik ped, diş fırçası ve macunu, tuvalet kağıdı.

   Araç-Gereç ve Önemli Ekipmanlar

   • Haberleşme ve Aydınlatma: Pilli el feneri ve mekanik (kurmalı) fener, pilli radyo (afet ve koordinasyon duyurularını dinlemek için), yedek piller ve taşınabilir şarj cihazı (powerbank).

   • Ses Duyurma: Enkaz altında kalma riskine karşı mutlaka yüksek ses çıkaran bir düdük.

   • Çok Amaçlı Çakı ve Çakmak: Gaz kaçağı olmayan güvenli açık alanlarda kullanılmak üzere çakmak veya kibrit.

   Kıyafet ve Barınma Destekleri

   • Mevsime Uygun Giysiler: İç çamaşırı, çorap, yağmurluk ve iklim şartlarına uygun kalın giysiler.

   • Battaniye veya Uyku Tulumu: Gece dışarıda kalma durumunda soğuktan korunmak için acil durum battaniyesi.

   Önemli Belge ve Evrak Fotokopileri

   • Nüfus cüzdanı, ehliyet ve pasaport fotokopileri.

   • Tapu, sigorta poliçeleri (DASK dâhil) ve ruhsat belgeleri.

   • Zorunlu durumlar için bir miktar nakit para.