Türkiye Gıda İhracatında Zirveyi Zorluyor: Avrupa Lideri, Dünya devi Olmaya Aday

Anadolu’nun binlerce yıllık verimli toprakları ve zengin biyoçeşitliliği, Türkiye’yi küresel gıda pazarının önemli bir oyuncusu haline getirdi. Ülke, son 22 yılda gıda ihracatını tam 9 kat artırarak dünya pazarındaki payını yüzde 1,5’e yükseltti.

Tarımsal Hasıla ve Üretimde Avrupa Liderliği

Türk çiftçisinin 24 milyon hektar alanda gerçekleştirdiği 137 milyon ton bitkisel üretim, ülkenin gücünü gösteriyor. Türkiye, 2024 yılı verilerine göre 74 milyar dolarlık tarımsal hasıla ile Avrupa’da lider, dünya genelinde ise 8. sırada yer alıyor.

2024 sonunda 36 milyar doları aşan tarım ürünleri ihracatının 28,5 milyar dolarlık kısmı gıda ürünlerinden oluştu. Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı Hayrettin Uçak, 2002’de 3,7 milyar dolar olan ihracatın 2024’te 9 kat büyüyerek 32,6 milyar dolara ulaştığını belirterek, Türkiye’nin güvenilir ve sürdürülebilir bir gıda tedarikçisi olarak öne çıktığına dikkat çekti.

Dünya Lideri Olduğumuz Ürünler

Türkiye, birçok stratejik gıda ürününün üretiminde ya dünya lideri ya da ön sıralarda yer alıyor. Ülke; fındık, kiraz, incir, kayısı, ayva, defne, kekik, sofralık zeytin, levrek, çipura ve haşhaş tohumu üretiminde dünya birincisi konumunda bulunuyor.

Diğer önemli sıralamalar ise şöyle:

• İkinci: Bal, kavun, karpuz, çiğ süt (Avrupa’da üçüncü), yumurta (Avrupa’da ikinci).
• Üçüncü: Mercimek, antepfıstığı, kestane, vişne, şeftali, mandalina, hıyar, sığır eti (Avrupa’da birinci).
• Dördüncü: Ceviz, elma, domates, patlıcan, ıspanak, biber.

Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Ali Işık da çekirdeksiz kuru üzüm, kuru kayısı ve kuru incirde Türkiye’nin üretim ve ihracat lideri olduğunu vurguladı.

Ege İhracatçı Birlikleri’nden 10 Milyar Dolarlık İhracat Hedefi

Türkiye’nin gıda ihracatında lider konumda olan Ege İhracatçı Birlikleri (EİB), yıllık 7,5 milyar dolar seviyesindeki ihracatını 10 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor. EİB bünyesindeki 6 gıda birliği, kuru meyveden su ürünlerine, zeytinyağından hububat ve bakliyata kadar geniş bir yelpazede ihracat gerçekleştiriyor.

Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Muhammet Öztürk, 2025 yılının ilk 9 ayında 9,47 milyar dolarlık ihracatla sektörün gıda ihracatındaki en güçlü sektör olduğunu ve Türkiye’nin gıda ihracatının %47’sine imza attıklarını belirtti.

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Emre Uygun ise, 2024/2025 sezonunda toplam 255 milyon dolarlık gelirle sofralık zeytin ihracatında yeni bir rekora imza atıldığını duyurdu.

Dünya Gıda Günü Vurgusu: Güvenilir Tedarik Zinciri

16 Ekim Dünya Gıda Günü vesilesiyle yetkililer, gıdanın önemine ve sürdürülebilirliğe dikkat çekti. Ege İhracatçı Birlikleri Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkanı Bedri Girit, Türkiye’nin su ürünleri ve hayvansal mamullerde ilk 10 üretici arasında yer alarak “Dünya’nın üç öğün protein ihtiyacını karşıladıklarını” ifade etti.

2025 yılının mart ve nisan aylarında 38 ilde yaşanan soğuk hava ve don olaylarının tarımsal üretime zarar vermesine rağmen, Türkiye’nin önümüzdeki yıllarda da dünyanın gıda ambarı konumunu sürdürecek güçlü bir altyapıya sahip olduğu belirtiliyor.