Kayısıda Kritik Uyarı: “-3 Derecede Tüm Ürün Kaybedilebilir”

Malatya’da geçtiğimiz yıl yaşanan ve özellikle kayısı üretiminde ciddi kayıplara yol açan don felaketinin ardından, bu yıl için ortaya çıkan don riski üreticilerde endişe oluşturuyor. Tarımsal üretimin en önemli merkezlerinden biri olan kentte gözler yeniden meteorolojik gelişmelere çevrildi.

Bilgi Yolu Eğitim Kültür ve Sosyal Araştırmalar Merkezi (BİLSAM) Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. İbrahim Gezer, yaptığı değerlendirmede geçen yıl yaşanan don felaketi nedeniyle üreticilere geçmiş olsun dileklerini ileterek yeni sezon için bereket temennisinde bulundu.

Gezer, bu yıl geniş çaplı bir don beklemediğini ancak tamamen risksiz bir dönemden söz etmenin mümkün olmadığını belirtti. Lokal düzeyde don olaylarının yaşanabileceğini ifade eden Gezer, üreticilerin tedbiri elden bırakmaması gerektiğini vurguladı.

DON OLAYLARINDA PERİYODİK RİSK

Malatya’da don olaylarının belirli aralıklarla tekrar ettiğine dikkat çeken Gezer, son 20 yılda 2004, 2010, 2014, 2020 ve 2025 yıllarında önemli donların yaşandığını hatırlattı. Bu döngüye göre önümüzdeki yıllarda büyük çaplı don riskinin görece düşük olabileceğini ifade etti.

Meteorolojik tahminlerin değişkenlik gösterdiğini belirten Gezer, önümüzdeki süreçte hava durumunun yakından takip edilmesi gerektiğini söyledi.

KAYISIDA KRİTİK EŞİKLER

Kayısıda en hassas dönemlere değinen Gezer, bitkinin gelişim evrelerine göre dona dayanıklılığın değiştiğini belirtti. Meyvenin küçük olduğu dönemlerde riskin arttığını ifade eden Gezer, sıcaklığın -1 derece altına düşmesiyle zararın başladığını, -3 derece ve altındaki sıcaklıklarda ise ürünün tamamen kaybedilebileceğini dile getirdi.

ÜRETİCİLERE SİGORTA VE ÖNLEM ÇAĞRISI

Üreticilere tarım sigortası yaptırmaları çağrısında bulunan Gezer, donla mücadelede uygulanacak yöntemlerin don türüne göre değiştiğini aktardı. Malatya’da ağırlıklı olarak radyasyon donlarının görüldüğünü belirten Gezer, bu tür donlara karşı bahçelerde ateş yakma, yağmurlama sulama ve rüzgâr fanı kullanımının etkili olabileceğini söyledi.

Adveksiyon donlarının ise daha yıkıcı olduğuna dikkat çeken Gezer, bu tür risklere karşı rüzgâr kıran sistemlerin kurulmasının önemine işaret ederek, bahçe çevresine servi, ladin ve ardıç gibi ağaçların dikilmesini önerdi.

SULAMA VE TEKNİK TEDBİRLER ÖN PLANDA

Yağmurlama sulama sisteminin doğru şekilde uygulandığında -8 ila -10 dereceye kadar koruma sağlayabildiğini belirten Gezer, sistemin kesintisiz çalışmasının kritik olduğunu vurguladı. Kısa süreli kesintilerin dahi ciddi ürün kayıplarına yol açabileceğini ifade etti.

Aşırı su kullanımının da risk oluşturduğunu belirten Gezer, drenaj sistemlerinin kurulmasının önemine dikkat çekti. Üreticilere teknik bilgiye ulaşmaları ve bilimsel yöntemleri uygulamaları yönünde çağrıda bulundu.