Çocuklarda Dijital Dengenin Sağlanması Ruh Sağlığı İçin Kritik Önem Taşıyor

SANKO Üniversitesi Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzman Psikoloğu Gizem Başkılıç Turan, ekranla büyüyen çocuklarda dijital dengenin sağlanmasının ruh sağlığı açısından hayati önem taşıdığına dikkat çekti. Özellikle yaz tatilinde çocukların ekranla ilişkisine dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Turan, ebeveynlere önemli uyarılarda bulundu.

Uzm. Psikolog Turan, yaz mevsiminin çocuklar için dinlenme, eğlenme ve yeni beceriler kazanma fırsatı sunduğunu ancak ekran kullanımının bu dönemi de etkisi altına aldığını belirtti. “Tablet, telefon, televizyon ya da bilgisayar fark etmeksizin, ekranla geçirilen zaman her gün artıyor. Bu durum yalnızca fiziksel değil, duygusal ve sosyal gelişimi de etkileyebiliyor” dedi.

Ekran Süresi Kontrol Altında Tutulmalı

Yaz tatilinde dijital detoksun uygulanabileceği en uygun dönem olduğunu belirten Turan, kontrolsüz ekran süresinin çocuklarda şu sorunlara neden olabileceğini aktardı:

Dikkat dağınıklığı
Uyku bozuklukları
Öfke nöbetleri
Sosyal geri çekilme
İlişki kurma becerilerinde zayıflama

Turan, “Ekran maruziyeti, çocuğun gelişen beynini uyarıcı bombardımanına maruz bırakırken, aynı zamanda hareketsizlikle birlikte hem fiziksel hem de ruhsal sağlığı olumsuz etkiliyor. Erken yaşta ekran bağımlılığı, çocukların sosyal hayattan uzaklaşmasına yol açabiliyor” diye konuştu.

Dijital Denge İçin 5 Önemli Adım

Uzman Psikolog Gizem Başkılıç Turan, çocuklarda dijital dengenin sağlanması için ebeveynlerin uygulayabileceği beş temel stratejiyi şu şekilde sıraladı:

Zaman Sınırı Belirleyin:
2 yaş altındaki çocuklar ekranla mümkün olduğunca temas etmemeli. Okul öncesi ve ilkokul çağındaki çocuklarda ise ekran süresi günde 1 saati geçmemeli.
İçeriği Birlikte Seçin:
Çocuklara uygun içerikler belirlenmeli ve mümkünse birlikte izlenmeli. Bu, hem kontrol sağlar hem de ebeveyn-çocuk etkileşimini artırır.
Alternatifler Sunun:
Ekran yerine fiziksel oyunlar, doğa gezileri ya da birlikte masa oyunları önererek ekran dışı zamana olumlu yaklaşım kazandırılabilir.
Uykudan Önce Ekran Yasak:
Yatmadan en az bir saat önce ekran kullanımına son verilmelidir. Bu, uyku kalitesi için oldukça önemlidir.
Rol Model Olun:
Ebeveynin dijital alışkanlıkları, çocuk için örnek teşkil eder. Bu nedenle önce ailede dijital farkındalık oluşturulmalı.

Gerçek Hayatla Temas Kurmaları Sağlanmalı

Turan, teknolojinin tamamen hayatımızdan çıkarılmasının mümkün olmadığını ancak ekran kullanımının sınırlı ve denetimli olması gerektiğini vurguladı. “Çocukların hayal gücünü geliştireceği oyunlara yönlendirilmesi, bedensel hareketlerinin artırılması ve sosyal becerilerinin gelişmesi için aileler aktif rol üstlenmeli” ifadelerini kullandı.

Son olarak Turan, “Çocuklar için en kıymetli ekran, ebeveynin yüzüdür. Onlarla göz göze gelin, birlikte gülün, oynayın. Yaz tatili yalnızca güneşli günlerin değil, bağların da güçlendiği bir zaman olabilir” diyerek ebeveynlere çağrıda bulundu.